Beleef de Lente 2026: Rondje langs de velden

Bomen uitgelopen 7 mei
© Peter de Vries/NIOO-KNAW

Beleef de Lente 2026: Rondje langs de velden

Beleef de lente
Blog

In dit wat kortere blog dan gebruikelijk geef ik een indruk van de situatie in de gebieden waar het NIOO onderzoek doet aan koolmezen. Hoe verloopt het broedseizoen tot nu toe?

Maar eerst natuurlijk een blik op onze eigen mees. Daar gaat het gelukkig goed mee. De jongen worden met de dag groter en de ouders zijn druk bezig met voeren. Niet alle eitjes zijn uitgekomen. Dat klinkt misschien vreemd, maar het komt vaker voor. Vaak gaat het dan om eitjes die niet bevrucht zijn geweest.

Voor een koolmees hoeft dat niet direct een groot probleem te zijn. Koolmezen hebben namelijk de strategie om relatief veel eitjes te leggen en proberen dan zoveel mogelijk jongen groot te brengen. Binnen zo’n strategie is het verlies van een paar eitjes meestal goed op te vangen en dus heeft het niet direct verstrekkende gevolgen voor de populatie.

Bij soorten die veel minder eieren leggen, kan dat heel anders uitpakken. Denk bijvoorbeeld aan een zeearend, die vaak maar twee eieren in een legsel heeft. Als beide eieren niet bevrucht blijken, is daarmee meteen het hele broedseizoen mislukt.

Peter de Vries/NIOO-KNAW

En dan nu het beloofde ‘rondje langs de velden’. Eigenlijk is daar op dit moment ook niet heel veel spannends te melden. Volgens mijn correspondenten verloopt het broedseizoen tot nu toe over het algemeen voorspoedig. Wel zijn er duidelijke verschillen in timing tussen de verschillende gebieden. Op Vlieland loopt alles bijvoorbeeld ongeveer twee weken achter op de rest, maar dat is eigenlijk ieder jaar wel het geval.

Wat wel opvalt, is dat er meerdere gevallen zijn waarbij de eitjes eerder uitkomen dan je op basis van de gebruikelijke berekeningen zou verwachten, eigenlijk net zoals bij onze eigen Beleef de Lente-mees. Deze mezen lijken dus korter dan de normale 13 dagen te hebben gebroed.

De oorzaak daarvan is nog niet helemaal duidelijk. Mogelijk hebben de vogels door de koude periode in april gewacht met echt intensief broeden. Het zou kunnen dat de embryo’s in die tussentijd toch al verder ontwikkeld zijn geraakt, waardoor de eieren uiteindelijk eerder uitkomen dan verwacht. Maar voorlopig blijft dat nog speculatie. Pas na afloop van het broedseizoen, wanneer alle gegevens zijn verzameld en geanalyseerd, kunnen we hier meer over zeggen. 

Maar dat komt later wel. Eerst vooral heerlijk blijven genieten van pa en ma mees, die druk in de weer zijn met hun hongerige kroost!